ความไม่ประมาท เป็นยอดแห่งกุศลธรรม

 

(ภาพนี้จากผนังโบสถ์ บ้านทุ่งคา ต แม่สุก อ แจ้ห่ม ลำปาง)

ความไม่ประมาท เป็นยอดแห่งกุศลธรรม

ภิกษุทั้งหลาย ! 

สัตว์ทั้งหลายที่ไม่มีเท้า มีสองเท้า มีมากเท้าก็ดี 

มีรูป ไม่มีรูป มีสัญญา ไม่มีสัญญา 

มีสัญญาก็หามิได้ไม่มีสัญญาก็หามิได้ก็ดี, มีประมาณเท่าใด; 

ตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธะ 

ย่อมปรากฏว่าเลิศกว่าบรรดาสัตว์เหล่านั้น. 

ภิกษุทั้งหลาย ! 

กุศลธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามี 

กุศลธรรมทั้งหลายทั้งปวงนั้น 

มีความไม่ประมาทเป็นมูล มีความไม่ประมาทเป็นที่ประชุมลง.

ความไม่ประมาท ย่อมปรากฏว่าเป็นเลิศ

กว่าบรรดากุศลธรรมเหล่านั้น; ฉันใดก็ฉันนั้น.

ภิกษุทั้งหลาย ! 

ข้อนี้เป็นสิ่งที่ภิกษุผู้ไม่ประมาทพึงหวังได้ คือ 

เธอจักเจริญ กระทำาให้มากซึ่งอริยมรรคมีองค์ ๘.

(การที่ความไม่ประมาทเป็นยอดแห่งกุศลธรรมทั้งปวง 

ในสูตรนี้ ทรงอุปมาด้วยพระตถาคตเป็นสัตว์เลิศกว่าสัตว์ทั้งปวง. 

ส่วนในสูตรอื่นอีกมากแห่ง;

ทรงอุปมาด้วย รอยเท้าช้างเลิศคือใหญ่กว่ารอยเท้าสัตว์ทั้งหลาย

ทรงอุปมาด้วย ยอดเรือนเลิศคืออยู่เหนือไม้โครงเรือนทั้งหลาย 

ทรงอุปมาด้วย รากไม้โกฏฐานุสาริยะ เลิศกว่ารากไม้หอมทั้งหลาย 

ทรงอุปมาด้วย แก่นจันทร์แดง เลิศกว่าไม้แก่นหอมทั้งหลาย 

ทรงอุปมาด้วย ดอกวัสสิกะ (มะลิ) เลิศกว่าดอกไม้หอมทั้งหลาย 

ทรงอุปมาด้วย ราชาจักรพรรดิ เลิศกว่าพระราชาเมืองขึ้นเมืองออกทั้งหลาย 

ทรงอุปมาด้วย แสงจันทร์ เลิศคือรุ่งเรืองกว่าแสงดาวทั้งหลาย 

ทรงอุปมาด้วย แสงอาทิตย์ภายหลังฝนตกไม่มีเมฆในฤดูสารท แจ่มใสกว่าฯ 

ทรงอุปมาด้วย ผ้ากาสี เลิศกว่าบรรดาผ้าทอด้วยเส้นด้ายทั้งหลาย)

มหาวาร. สํ. ๑๙/๖๒-๖๗/๒๔๕-๒๖๓.